Użyteczność (ang. usability) – własność produktów decydująca o ich jakości użytkowej. Pojęcie to odnoszone jest najczęściej do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych (jako web usability).
|
Spis treści
- 1 Definicje
- 2 Problemy z terminologią polską
- 3 Zobacz też
- 4 Przypisy
- 5 Bibliografia
|
Definicje
Norma ISO 9241 z 1998 definiuje użyteczność jako miarę wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika z jaką dany produkt może być używany dla osiągnięcia danych celów przez danych użytkowników w danym kontekście[1].
Jakob Nielsen zdefiniował usability jako zbiór 5 elementów[2]:
- nauczalność (learnability) - jak łatwo jest wykonać proste zadania przy pierwszym kontakcie z produktem
- efektywność (efficiency) - jak szybko korzystają z produktu użytkownicy, którzy już go znają
- zapamiętywalność (memorability) - łatwość przypomnienia sobie korzystania z produktu po dłuższej przerwie
- błędy - jak często są popełniane i jak łatwo użytkownicy mogą się z nich wydobyć
- satysfakcja - jak bardzo produkt przyjemny jest w korzystaniu.
Sama użyteczność bywa używana wymiennie z user experience (UX), jednak w odróżnieniu od UX obejmuje ona tylko tę część kontaktu z produktem, dotyczącą bezpośredniego korzystania z niego[3].
Problemy z terminologią polską
Tłumaczenia niektórych pozycji anglojęzycznych używają w znaczeniu usability słowa "funkcjonalność"[4] Termin "użyteczność" wynika z chęci upodobnienia terminów polskich do angielskich, choć jest też tłumaczeniem innego angielskiego słowa utility[5]. "Funkcjonalność" bywa jednak rozumiana jako określenie ilości funkcji, opcji czy możliwości danego programu/strony WWW, a "użyteczność" jako łatwość korzystania z tychże funkcji.
Pojawiały się też propozycje tłumaczenia określenia usability jako używalność[5], co pozwoliłoby to zarówno na zgodność z angielskim nazewnictwem jak i zachowanie terminu zgodnego polskim rozumieniem tego słowa.
Zobacz też
- Architektura informacji
- Dostępność (WWW)
- Interakcja człowiek-komputer
- Projektowanie zorientowane na użytkownika
- User experience
- Projektowanie interakcji
Przypisy
- ↑ International standards for HCI and usability. Usability Net. [dostęp 2011-03-07].
- ↑ Jakob Nielsen: Usability 101: Introduction to Usability. useit.com, 2003-08-25. [dostęp 2011-03-07].
- ↑ por np. Jared Spool: The Difference Between Usability and User Experience (
ang.
). UIE. [dostęp 2011-03-07].
- ↑ por. Jakob Nielsen, Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych (1998)
- ↑ 5,0 5,1 Andrew King: Optymalizacja serwisów internetowych. Gliwice: Helion, 2003, s. 25. ISBN 83-7361-134-7.
Bibliografia
- „Designing Web Usability: The Practice of Simplicity” J. Nielsen (polskie wydanie: „Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych”)
- „Don’t make me think” S. Krug (polskie wydanie: „Nie każ mi myśleć!”)
- "Site-Seeing: A Visual Approach to Web Usability" Luke Wroblewski
- "The Usability Engineering Lifecycle: A Practitioner's Handbook for User Interface Design" Deborah J. Mayhew
- "User-Centered Web Development" Jonathan Lazar
- "Web Site Usability: A Designer's Guide" Jared M. Spool
