Pedagog − to osoba posiadająca ukończone wyższe studia pedagogiczne z odpowiednią specjalnością, właściwe kwalifikacje pedagogiczne w danej specjalizacji potwierdzone wymaganą dokumentacją. Pedagog przyczynia się do udzielania porad pedagogicznych polegających w szczególności na: diagnozie pedagogicznej, opiniowaniu i orzekaniu oraz na udzielaniu pomocy pedagogicznej. Pedagog po ukończeniu odpowiednich studiów podyplomowych w zakresie wykonywanej specjalizacji dodatkowo może prowadzić terapię pedagogiczną - (pedagoterapia).

Pedagog bada i opisuje zjawiska wychowawcze w kontekście i przy uwzględnieniu jednostkowych procesów psychicznych; określa wpływ na człowieka różnorodnych oddziaływań, warunkujących jego rozwój w poszczególnych fazach całego życia: rodziny, przedszkola, szkoły, kręgu rówieśników, otoczenia społecznego, środowiska lokalnego, zakładu pracy, służby wojskowej i policji, organizacji społecznych, placówek kulturalnych, środków masowego przekazu i innych instytucji powołanych do wywierania wpływów wychowawczych.

Zadania zawodowe

• gromadzenie wiedzy o rzeczywistości wychowawczej, instytucjach edukacyjnych; problemach wychowawczych i zjawiskach społecznych, które mają wpływ na procesy wychowania;
• prowadzenie badań empirycznych nad zjawiskami wychowawczymi, wykrywanie związków i zależności między zjawiskami wychowawczymi i formułowanie wniosków przedstawiających prawidłowości przebiegu procesów wychowawczych;
• ustalanie ideałów, celów i zasad wychowania w funkcjonalnym związku z rozwojem społeczno-ekonomicznym;
• wytyczanie metod realizacji celów wychowania, sprawdzanie ich skuteczności w praktyce wychowawczej
• formułowanie wzoru osobowości nauczyciela - wychowawcy na podstawie analizy celów wychowawczych i wiedzy empirycznej o jego roli i działaniu w procesie wychowania;
• wskazywanie możliwości i sposobów rozwiązywania problemów wychowawczych w konkretnych środowiskach wychowawczych i w odniesieniu do konkretnej sytuacji życiowej człowieka;
• opracowywanie głównych założeń organizacji pracy wychowawczej i dydaktycznej, które zapewniałyby optymalną efektywność wysiłków, zmierzających do osiągnięcia określonych zmian w osobowości człowieka;
• opracowywanie ekspertyz pedagogicznych na potrzeby różnych instytucji i organizacji, ze wskazaniem optymalnych rozwiązań praktycznych;
• utrzymywanie kontaktów z przedstawicielami innych nauk humanistycznych i społecznych, np: socjologami, psychologami, politologami oświatowymi i społecznymi;
• publikowanie wyników badań, uczestniczenie w seminariach i konferencjach naukowych;
• zrzeszanie się w kołach, stowarzyszeniach lub innych o charakterze naukowym;
• planowanie tematyki godzin wychowawczych
• stworzenie odpowiednich warunków oraz zaoferowanie czasu i własnego zainteresowania dla każdego ucznia i jago rodzica, którzy potrzebują kontaktu z pedagogiem szkolnym.

Zadania i rola pedagoga w zakresie edukacji

• układanie programów kształcenia i nauczania;
• przeprowadza okresową ewaluację jakości nauczania;
• przeprowadza analizę statystyczną jakości wykształcenia absolwentów;
• diagnozuje i orzeka o dojrzałości przedszkolnej, szkolnej, akademickiej;
• organizuje koła naukowe i olimpiady wychowawcze;
• kieruje do poradni psychologiczno-pedagogicznej;

Dodatkowe zadania zawodowe

• prowadzenie działalności dydaktycznej;
• prowadzenie działalności terapeutycznej;
• prowadzenie działalności popularyzatorskiej i szkoleniowej dla nauczyciel i pedagogów szkolnych i innych odbiorców zainteresowanych wdrażaniem wiedzy o zjawiskach wychowawczych do praktyki.
• prowadzenie indywidualnej praktyki pedagogicznej;
• prowadzenie nadzoru pedagogicznego;
• wykonywanie ekspertyz pedagogicznych;
• popularyzowanie nowych metod wychowania;
• wydaje publikacje pedagogiczne
• opieka indywidualna nad uczniami wymagającymi takiego wsparcia

Pedagog, pełni rolę:

• kompetentnego konsultanta metodycznego pomaga nauczycielowi w radzeniu sobie z problemami dziecka;
• stanowi źródło wsparcia emocjonalnego dla nauczyciela;
• udziela informacji pedagogicznych zainteresowanym;
• pośredniczącą w relacji: pedagog - rodzice - nauczyciele - dyrekcja - uczniowie;
• przewodniczącego rady pedagogicznej lub jako ekspert dyrektora placówki jest jego konsultantem ds. pedagogicznych;
• organizatora praktyk pedagogicznych (nauczyciele, studenci, kursanci)

Kształcenie w zakresie pedagogiki w Polsce

Zgodnie z polskim prawem pedagogiem może być tylko osoba, która ukończyła jednolite studia magisterskie (wyjątek od Deklaracji Bolońskiej) na kierunku pedagogika i odbyła praktykę pedagogiczną w wymiarze co najmniej 150 godzin. Prawo wykonywania zawodu pedagoga, uzyskuje się po ukończeniu podyplomowego studium z kierunkowego zakresu i odbyciu stażu zawodowego potwierdzonego dokumentem. Ponadto pedagog winien przynależeć i potwierdzać swoje kompetencje poprzez oddział środowiska pedagogów w centralnym rejestrze Polskim Towarzystwie Pedagogicznym (PTP).

Prawo wykonywania zawodu pedagoga

Ustawa (Dz.U.144, poz.1401) nakłada standardy nauczania dla kierunku studiów - pedagogika.
Zasady wykonywania zawodu pedagoga, ustawa nie reguluje. Obowiązująca Karta Nauczyciela dotyczy pracowników oświaty - nauczycieli nad którymi sprawuje nadzór Kuratorium Oświaty.

Polskie Towarzystwo Pedagogiczne (PTP)

Polscy pedagodzy zrzeszają się w Polskim Towarzystwie Pedagogicznym

Klasyfikacja zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy:

• 235 Inni specjaliści nauczania i wychowania:
• 235107 Pedagog
• 235108 Pedagog medialny
• 235911 Pedagog animacji kulturalnej
• 235912 Pedagog szkolny

Uczelnie prowadzące studia pedagogiczne

• Akademia Pedagogiki Specjalnej, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych
• Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, Wydział Humanistyczny
• Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna, Wydział Pedagogiki
• Katolicki Uniwersytet Lubelski, Wydział Nauk Społecznych
• Uniwersytet Gdański, Wydział Nauk Społecznych
• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Społecznych
• Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Pedagogiki i Psychologii
• Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu
• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii
• Uniwersytet Szczeciński, Wydział Humanistyczny
• Uniwersytet Śląski, Wydział Pedagogiki i Psychologii
• Uniwersytet Opolski, Wydział Historyczno-Pedagogiczny
• Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych
• Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie, Wydział Pedagogiki
• Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna "Ignatianum" w Krakowie, wydział Pedagogiki (Instytut Nauk o wychowaniu)
• Uniwersytet Warszawski, Wydział Pedagogiki

Znani pedagodzy

którzy zajmowali się formułowaniem teorii pedagogicznych, są to tacy jak:

• Caleb Gattegno
• Benjamin Bloom
• John Dewey
• Celestin Freinet
• Paulo Freire
• Friedrich Fröbel
• Eugenio María de Hostos
• Kurt Hahn
• Gloria Jean Watkins
• Jan Amos Komensky
• Janusz Korczak
• William G Perry
• Johann Heinrich Pestalozzi
• Jean Piaget
• Simon Sołowiejczyk
• Rudolf Steiner
• Lew Wygotski
• Henry Giroux
• Peter McLaren
• Maria Montessori
• Pierre Bourdieu
• Joseph Jacotot
• Tsunesaburo Makiguch
• Wincenty Okoń
• Bogusław Śliwerski

Bibliografia

• Okoń Wincenty, (2004), Nowy Słownik Pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa, ISBN 83-89501-19-8
• Śliwerski Bogusław, (2010), Myśleć jak pedagog, Gdańskie wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, ISBN 978-83-7489-295-7

Linki zewnętrzne

• Standardy kwalifikacji zawodowych
• Pedagog na trzecie tysiąclecie
• Co to znaczy myśleć odczuwać i działać jak pedagog
• Pedagog
• Procesy społeczne