Ten artykuł od 2011-05 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Controlling – proces planowania, koordynowania i kontroli przebiegu procesów ekonomicznych dla utrzymania organizacji na drodze do osiągnięcia wyznaczonych celów.

Według innej definicji "controlling” to całość analityczno-kierowniczych czynności (planistyczno-rachunkowych, odnoszących się do informacji), których celem jest poprawa, w wyniku odciążenia, kierowania przedsiębiorstwem, i które w sensie organizacyjnym mogą być usamodzielnione (delegowane)^[1]

Controlling strategiczny zajmuje się oceną mocnych i słabych stron przedsiębiorstwa (zobacz: analiza SWOT) oraz możliwości i szans zapewnienia długotrwałej i stabilnej egzystencji przedsiębiorstwa.

Controlling operatywny (operacyjny) zorientowany na regulację procesów biznesowych w krótkich horyzontach czasowych, opiera się na analizie relacji koszty-przychody-zysk oraz wpływy-wydatki.

Controlling bankowy - controlling w banku obejmuje analizę finansową, zarządzania ryzykiem bankowym, planowanie finansowe oraz ocenę efektywności. Do analizy standingu banku controlling najczęściej wykorzystuje wskaźniki finansowe. Są to mierniki sytuacji finansowej banku obliczone na podstawie sprawozdań finansowych. Ich syntetyczna konstrukcja pozwala dostrzec pewne zjawiska, które bez głębszej analizy nie są widoczne w rozbudowanych sprawozdaniach. Wskaźniki stosuje się do analiz dynamicznych oraz sektorowych. Informują o skutkach decyzji podejmowanych w banku oraz o wpływie na jego działalność czynników zewnętrznych. Przy odpowiednim uzupełnieniu wskaźników o informacje jakościowe otrzymuje się szczegółowy obraz sytuacji ekonomicznej banku.

Controlling marketingowy dotyczący wewnętrznych i zewnętrznych procesów marketingowych, w obszarze strategicznym i operacyjnym. Wykorzystujący narzędzia analityki marketingowej, w tym wskaźniki marketingowe. Istota controllingu marketingowego oparta jest o analizę odchyleń osiąganych celów strategicznych i operacyjnych - ze szczególnym uwzględnieniem skutków ekonomicznych i poszukiwanie przyczyn ich osiągnięcia (lub nie).

Controlling procesów to pomiar parametrów procesów umożliwiający bieżące monitorowanie mierników procesów (takich jak koszt, czas, jakość i ilość) w odniesieniu zarówno do struktury organizacyjnej (personalna odpowiedzialność za wynik procesu) jak i do funkcjonalności zarządczej, np. obniżki kosztów, poprawy jakości obsługi klienta, zarządzania ryzykiem, itd. Controlling procesów jest jednym z niezbędnych warunków wdrożenia zarządzania procesami biznesowymi (BPM).

Controlling wymaga utworzenia w przedsiębiorstwie sprawnego systemu informacji ekonomicznej. Źródłem danych dla takiego systemu jest rachunkowość zarządcza.

Cykl zarządzania opartego na zasadach controllingu:

• wyznaczenie okresu planistycznego
  okresy planistyczne powinny być ustalane z uwzględnieniem cyklu księgowania, tak, aby informacja zwrotna docierała do decydentów w czasie umożliwiającym reakcję
• wyznaczenie celu dla tego okresu
  cele, ze względu na uniwersalność miernika, wyznacza się w wymiarze finansowym; rozpisanie wszystkich czynników jest budżetem przedsiębiorstwa
• opracowanie planu strategicznego
• opracowanie planu operatywnego
  plany powinny zawierać zadania cząstkowe dla wszystkich komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa związane z wyznaczonym celem
• kontrola realizacji planu
  w miarę możliwości analiza powinna ujawniać niekorzystne tendencje, aby zapobiegać powstawaniu odchyleń
• działania zapobiegające i korygujące
• osiągnięcie celu

Pracownik zatrudniony w dziale controllingu to controller^[2].

Uwaga

• "Controllingu" nie można tłumaczyć jako "kontroli", gdyż biorąc pod uwagę "władanie, kierowanie, sterowanie i regulację procesów" należy rozumieć go w o wiele szerszym zakresie.
• Pojęcie controllingu w literaturze niemieckojęzycznej różni się od definicji tego pojęcia w literaturze angielskojęzycznej.

Zobacz też

• controlling finansowy

Przypisy

Linki zewnętrzne

• controlling - artykuły i porady praktyków